| Mifgashim be Polin |
|
Mifgashim be Polin to projekt skierowany do osób żydowskiego pochodzenia odwiedzających Polskę, w szczególności Kraków. Jego celem jest rozszerzenie perspektywy postrzegania żydowskiej obecności w Polsce poza tematykę Holocaustu i przybliżenie żydowskiego dziedzictwa w Polsce. „Od tysiąca lat Żydzi byli jednym z ważnych elementów życia polskiego. Od samego początku dziejów Polski dawała się zauważyć obecność Żydów i udział ich w życiu zbiorowym. Spotykamy ich wśród pierwszych narratorów faktu powstania państwowości polskiej, bili monetę za pierwszych Piastów, z każdym następnym wiekiem coraz wyraźniej i wszechstronniej zaznaczali swoją obecność. Przez tysiąc lat byli częścią rzeczywistości polskiej. Oceniano ich rozmaicie - częściej nieżyczliwie niż życzliwie, nieraz wrogo i potępiająco. A jednak byli oni jakąś częścią składową życia polskiego, zaznaczali swoją obecność, jakoś na całość tego życia wpływali.” – pisze w monografii „Żydzi w kulturze polskiej” Aleksander Hertz. 1000-letnie dziedzictwo żydowskie w Polsce to dziś przede wszystkim ślady- cmentarze, opuszczone synagogi, ślady po mezuzach we framugach. Traumatyczne wydarzenia II wojny światowej zdominowały pamięć o polskich Żydach. Świadectwo żydowskiej historii w Polsce jest jednak niepełne bez wspomnienia tego ogromnego dziedzictwa. Historia polsko- żydowskich relacji nie jest prawdziwa, jeśli ograniczymy ją do lat wojny; będzie krzywdząca tak dla Polaków, jak i dla Żydów, przede wszystkim zaś nie pozwoli zrozumieć w jakim momencie dziejowym są dzisiaj Żydzi polscy i ci, których przodkowie z Polski pochodzą. Jest zrozumiałym, że obraz Polski jaki przekazali swoim dzieciom i wnukom Ocaleni z Holocastu, obciążony jest najbardziej bolesnym doświadczeniem. Tym bardziej jednak istotne, by przybywając do kraju przodków, Żydzi z diaspory mogli poza złożeniem hołdu Nieobecnym, dotknąć także innych śladów swojej historii. Chcemy, by projekt „Mifgashim be Polin” tworzył przestrzeń do spotkania i wymiany doświadczeń, przyczyniał się do przełamania funkcjonujących na temat Polski stereotypów i rozszerzał perspektywę patrzenia na społeczność żydowską w Polsce. Praktyczna strona projektu to spotkania z osobami prywatnymi oraz grupami szkolnymi i uniwersyteckimi z USA, Izraela i innych krajów diaspory. Proponujemy gościom takie formy jak pokazy filmów, wykłady, prezentacje multimedialne i dyskusje, także wspólne posiłki które dają możliwość rozmowy na mniej formalnej płaszczyźnie. Staramy się przekazywać wiedzę o historii Żydów w Polsce, informacje na temat obecnej sytuacji społeczności żydowskiej i wymieniać doświadczenia związane ze współczesnymi, globalnymi dylematami związanymi z tożsamością. |
